പ്രവാചകന് മുഹമ്മദ് നബി(സ്വ)യില് നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച ഹദീസുകളുടെ വിശ്വാസ്യത പരിശോധിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയാണ് ഹദീസ് നിദാന ശാസ്ത്രം. ഹദീസ് ശരിയായതാണോ, ദുര്ബലമാണോ, വ്യാജമാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങള് ഇതിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടു. ഇസ്നാദ് (പരമ്പര)യും മത്ന് (വാചകം)വും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുന്നതാണ് ഈ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. നിവേദകരുടെ വിശ്വാസ്യത, ഓര്മശക്തി, ജീവിതചരിത്രം എന്നിവ വിശദമായി പഠിക്കപ്പെടുന്നു. ജര്ഹ് വ തഅ്ദീല് എന്ന ശാസ്ത്രം നിദാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപശാഖയാണ്. പരമ്പരയിലെ തുടര്ച്ചയും വിടവുകളും ഹദീസ് സ്വീകരണത്തില് നിര്ണായകമാണ്. വാചകത്തിലെ വൈരുധ്യങ്ങള്, ഖുര്ആനോടും ഉറച്ച സുന്നത്തിനോടുമുള്ള പൊരുത്തം എന്നിവയും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഈ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഫലമായി സ്വഹീഹ്, ഹസന്, ദ്വഅീഫ് തുടങ്ങിയ വിഭാഗീകരണങ്ങള് നിലവില് വന്നു. ഇമാം ബുഖാരി, മുസ്ലിം തുടങ്ങിയ മഹാന്മാര് ഈ ശാസ്ത്രത്തെ ഉന്നത നിലവാരത്തിലെത്തിച്ചു. ഹദീസ് നിദാന ശാസ്ത്രം സുന്നത്തിന്റെ ശുദ്ധി സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ്. അന്ധമായി നിവേദനങ്ങള് സ്വീകരിക്കുന്നതില് നിന്ന് ഉമ്മത്തിനെ ഇത് രക്ഷപ്പെടുത്തി. ഇസ്ലാമിക നിയമനിര്മ്മാണത്തില് തെറ്റുകള് സംഭവിക്കാതിരിക്കാന് ഈ ശാസ്ത്രം സഹായിക്കുന്നു. വിശ്വാസത്തിന്റെയും ആചാരങ്ങളുടെയും ഉറപ്പിന് ഇത് അടിസ്ഥാനമായി. അതീവ കഠിനമായ മാനദണ്ഡങ്ങള് പാലിച്ചാണ് പണ്ഡിതര് ഹദീസുകള് വിലയിരുത്തിയത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കൃത്യമായ പാരമ്പര്യശാസ്ത്രമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഹദീസ് നിദാന ശാസ്ത്രം പഠിക്കുന്നത് സുന്നത്ത് ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാന് അനിവാര്യമാണ്.